Recente badkamerrenovaties in Turnhout en de Kempen

Achter de smalle gevel van deze rijwoning zat een badkamer die sinds de bouw niet meer was aangeraakt. Witte wandtegeltjes tot halverwege, een ligbad met een douchegarnituur eraan gekoppeld, een lavabo op een gemetste sokkel. De bewoners douchten al jaren staand in dat bad en wilden er zonder drempel in kunnen stappen.

Bij het uitbreken kwam meteen het echte werk boven. Achter de betegeling zaten nog gegalvaniseerde toevoerleidingen en een afvoer die met een veel te flauw verval naar de standleiding liep. We hebben de wanden kaal gekapt tot op de ruwbouw, de volledige toevoer in meerlagenbuis hertrokken en de afvoer opnieuw aangelegd met correct verval. Omdat de muur toch open lag, is de elektriciteit in dezelfde beweging meegegaan: een apart circuit voor de spiegelverlichting en een geaard stopcontact naast de wastafel.

Daarna volgde de opbouw. Cementgebonden waterdichting over de volledige douchezone tot boven douchehoogte, een egalisatielaag met afschot naar de lijngoot, en pas toen het tegelwerk. Grootformaat wandtegels van 60 bij 120 in een warme zandtint, zo min mogelijk voegen, en een verlichte nis in de doucheweg zodat er niets meer op de vloer hoeft te staan.

De afwerking is bewust rustig gehouden: mat zwart kraanwerk, een spiegel met indirecte verlichting, een handdoekradiator in dezelfde zwarte toon en een hangtoilet met inbouwreservoir. Dat laatste won meteen twintig centimeter vloerruimte, wat in een badkamer van 6,5 vierkante meter je meteen opvalt.

• Ligbad vervangen door een drempelloze inloopdouche met lijnafvoer
• Volledige toevoer en afvoer hertrokken, oude gegalvaniseerde leidingen eruit
• Waterdichting tot boven douchehoogte, ook in de hoeken en rond de doorvoeren
• Hangtoilet met inbouwreservoir, goed voor twintig centimeter extra vloer

Deze badkamer was nog volledig origineel: een groen ligbad, een bijpassende lavabo op voet en een toilet in dezelfde kleur. Het pleisterwerk boven de betegeling liet al jaren los en de eigenaars dachten aan een vochtprobleem. Bij de opmeting bleek het eerder om een combinatie te gaan: geen enkele mechanische ventilatie, een raam dat door de tocht nooit openging, en douchewater dat langs een gebarsten voeg achter de tegels liep.

We hebben de ruimte volledig kaal gebroken, tot en met de oude cementering op de buitenmuur. Die muur is opnieuw uitgevlakt met een vochtregulerende pleister, zodat er niet meteen weer condens tegen een koude wand slaat. In het plafond kwam een vraaggestuurde ventilator met vochtsensor, aangesloten op een aparte kring en met een afvoer die effectief naar buiten gaat in plaats van naar de spouw.

Voor de indeling hebben we het bad geschrapt. In een badkamer van nog geen vijf vierkante meter kost een bad zoveel plaats dat er nergens nog een deftig meubel bij kan. In de plaats kwam een douchecabine met een zwart profiel en een helder glas, een hangtoilet tegen de scheidingsmuur en een meubel van honderd centimeter met een keramische wastafel.

De tegels zijn bewust in één warme taupe toon gehouden, vloer en wand hetzelfde formaat. Dat maakt een kleine badkamer optisch rustiger dan een contrasterende vloer. Boven de wastafel hangt een ronde spiegel met indirecte verlichting, wat in een ruimte zonder groot raam meer doet dan een extra spot.

• Groen sanitair uit de jaren zeventig volledig verwijderd en afgevoerd
• Buitenmuur opnieuw uitgevlakt met een vochtregulerende pleister
• Vraaggestuurde ventilatie met vochtsensor, afvoer naar buiten
• Bad geschrapt ten voordele van een douchecabine en een volwaardig meubel

De kinderen waren het huis uit en het bad werd al jaren niet meer gebruikt. Wat de bewoners wel wilden houden: het raam op dezelfde plaats, de deur op dezelfde plaats en de radiator waar hij hing. Dat maakte de puzzel eenvoudiger dan gedacht, want de afvoer moest maar over anderhalve meter verlegd worden.

De inloopdouche kreeg een lijnafvoer tegen de wand in plaats van een putje in het midden. Daardoor loopt de vloer maar in één richting af en blijft het tegelverband over de volledige ruimte doorlopen, ook onder het glas door. Dat is precies het detail dat een badkamer groter doet lijken: geen drempel, geen douchebak, geen breuk in de vloer.

In de doucheweg zijn twee nissen ingewerkt op verschillende hoogtes, allebei met een lichtstrip erin verwerkt. De nissen zitten in de voorzetwand die er toch al stond voor het inbouwreservoir van het hangtoilet, dus die ruimte kostte niets extra.

De afwerking bleef ingetogen: één tegel in een zandkleurige betonlook op vloer en wand, mat zwart inbouwkraanwerk en een eiken meubel met een keramische wastafel. Het raamkader is meegeschilderd in een donkere tint, zodat het lijstwerk niet meer schreeuwt in een verder rustige ruimte.

• Ligbad vervangen door een inloopdouche met lijnafvoer tegen de wand
• Tegelverband loopt door onder het glas, zonder drempel of douchebak
• Twee verlichte nissen ingewerkt in de bestaande voorzetwand
• Raam, deur en radiator op hun plaats gebleven, afvoer over 1,5 meter verlegd

Smalle badkamers zijn de moeilijkste om goed in te delen. Deze was ruim vier meter lang en amper twee meter breed, met een ligbad en een klapdouchewand helemaal achteraan. Alles stond langs één wand geperst, waardoor je in een gang liep in plaats van in een badkamer.

De keuze was om de lengte juist te gebruiken in plaats van te verstoppen. Het bad is eruit gegaan en achteraan kwam een inloopdouche over de volle breedte, met één glasplaat zonder profiel. Langs de andere wand hangt een meubel van tweehonderd centimeter met een gegoten wastafelblad in één stuk, wat rustiger oogt dan twee losse kommen.

Het hangtoilet is naar het midden verplaatst, tussen het meubel en het raam in. Daarvoor moest de standleiding wel over anderhalve meter mee, maar het levert een indeling op waarbij je nergens meer langs iets moet schuiven. De radiator bleef staan waar hij hing, wat op deze plaats ook logisch is: onder het raam.

Het houten raamkader is vervangen door een donker profiel dat terugkomt in het kraanwerk en de douchekraan. Boven het meubel loopt een spiegel over de volle lengte met indirecte verlichting erachter, zodat het licht in een ruimte zonder veel daglicht toch gelijkmatig blijft.

• Inloopdouche over de volle breedte, één glasplaat zonder profielen
• Wastafelblad van tweehonderd centimeter uit één stuk
• Hangtoilet verplaatst naar het midden, standleiding meegetrokken
• Spiegel over de volle lengte met indirecte verlichting

Van dit project hebben we elke fase vastgelegd, omdat de vraag die we het vaakst krijgen niet over de tegel gaat maar over wat er ondertussen in huis gebeurt. De foto's hieronder tonen dezelfde ruimte op vijf momenten in twaalf werkdagen.

Dag één tot en met drie: alles eruit. Bad, lavabo, toilet, wandtegels en de oude vloeropbouw. Het puin gaat dezelfde dag mee in de container, zodat er niets in de gang of in de tuin blijft staan. Op dag drie ligt de ruimte kaal en weten we precies wat we tegenkomen.

Dag vier tot en met zes: leidingwerk en waterdichting. De toevoer wordt hertrokken, de afvoer krijgt het juiste verval en de douchezone wordt opgebouwd met waterdichte bouwplaten en een vloeibare afdichting over de naden en de hoeken. Dit is de fase die je later nooit meer ziet en die bepaalt of je over vijftien jaar nog droge muren hebt.

Dag zeven tot en met tien: tegelwerk. Grootformaat vloertegels worden op nivelleerclips gelegd, zodat er geen enkele tegel hoger ligt dan zijn buur. Daarna voegen en uitharden. Dag elf en twaalf: sanitair, verlichting, ventilatie, siliconen, opkuisen en samen nalopen.

• Vijf fases in twaalf aaneensluitende werkdagen, dezelfde ploeg
• Puin dezelfde dag afgevoerd, geen container die weken blijft staan
• Waterdichte bouwplaten met vloeibare afdichting over naden en hoeken
• Vloertegels op nivelleerclips, geen tegel hoger dan zijn buur